Een steenmarter maakt een opvallend scala aan geluiden, van harde schreeuwen en krijsen tot zacht geknor en grommen. De meeste mensen horen een steenmarter vaker dan ze hem zien, want het dier is nachtactief en goed gecamoufleerd. Weet je wat je hoort, dan weet je ook meteen of er inderdaad een steenmarter in de buurt is.
Welke geluiden maakt een steenmarter?
Een steenmarter beschikt over een breed geluidenrepertoire. Het meest opvallende geluid is een schel, hoog geschreeuw of gekrijs. Dit klinkt soms bijna menselijk en kan ’s nachts flink schrikken. Naast dat harde geschreeuw hoor je ook:
- Grommen en blazen, als het dier zich bedreigd voelt of een rivaal tegenkomt.
- Een soort klikken of kakelen, kort en snel, vooral bij opwinding.
- Zachte piepjes en tjirpgeluiden, voornamelijk bij jonge dieren.
- Rommelen en gestommel, als de marter over een dak of zolder beweegt.
Dat laatste is voor veel huiseigenaren het eerste teken: een steenmarter op zolder klinkt als iemand die meubels verschuift midden in de nacht. Het dier is zwaarder dan een muis of rat, en de geluiden zijn dan ook duidelijk luider en rommelig van aard.
Steenmarter geluid tijdens de bronsttijd
In de zomer, ruwweg tussen juni en augustus, is de steenmarter extra luidruchtig. Dit is de bronsttijd, en dan gaat het geluid een niveau omhoog. Mannetjes zoeken vrouwtjes op en komen daarbij regelmatig andere mannetjes tegen. Dat leidt tot territoriumgevechten die gepaard gaan met luid, hard geschreeuw en agressief gegrom.
In maart 2026 was zo’n situatie te zien bij het programma Vroege Vogels: twee steenmarters die midden in de nacht, in de bossen, luid vochten om territorium terwijl ze een voerplank voor vogels hadden ontdekt. Het geluid dat daarbij vrijkwam was opvallend hard en schel, zelfs voor een steenmarter. Wie dit geluid niet kent, denkt al snel aan een kind in nood of een vreemd dier.
Buiten de bronsttijd is de steenmarter een stuk stiller. Dan hoor je hem vooral als hij beweegt, schuurt of over een harde ondergrond loopt.
Hoe verschilt het geluid van andere dieren?
Het geschreeuw van een steenmarter wordt soms verward met dat van een vos of een uil. Toch zijn er duidelijke verschillen:
- Een vos schreeuwt ook hoog en schel, maar het klinkt meer als een huilend of jankend geluid, langgerekt en eentonig.
- Een uil maakt een hees, laag “oehoe” of een raspend geluid, veel lager van toon dan een steenmarter.
- Een steenmarter klinkt grilliger, onregelmatiger en afwisselend: hoog gekrijs gevolgd door grommen of kakelen.
Als het geluid uit een dak, dakgoot of zolder komt, is de kans groot dat je met een steenmarter te maken hebt. Vossen en uilen nestelen zich niet op zolders.
Waarom maakt een steenmarter zo veel lawaai?
Geluiden zijn voor de steenmarter een belangrijk communicatiemiddel. Ze markeren hun territorium niet alleen met geurvegen, maar ook met geluid. Een hard geschreeuw of geknor vertelt andere marters dat een gebied bezet is. Bij een directe confrontatie wordt het geluid agressiever en luider, als waarschuwing of als dominantiesignaal.
Jonge steenmarters, die nog bij de moeder zijn, communiceren via zachte piepjes en tjirpjes. Die geluiden zijn veel minder opvallend en hoor je alleen als je vlakbij een nest bent. De harde geluiden zijn bijna altijd afkomstig van volwassen dieren.
Hoor je ’s nachts plotseling hard gekrijs of gefrommel in of rond je huis, dan is het de moeite waard om overdag te zoeken naar sporen: uitwerpselen, haren of beschadigingen aan isolatiemateriaal. Dat bevestigt vrijwel zeker of er een steenmarter in de buurt actief is.
