De boommarter en de steenmarter lijken sterk op elkaar, maar zijn op een aantal punten goed te onderscheiden. Het belangrijkste verschil: de boommarter leeft voornamelijk in bossen en klimt graag in bomen, terwijl de steenmarter juist in bebouwde omgevingen thuishoort en regelmatig dakruimtes en schuurtjes betrekt. Wie één van de twee in de tuin of de schuur tegenkomt, wil weten met welk dier hij te maken heeft. Gelukkig zijn er duidelijke kenmerken om ze uit elkaar te houden.
Hoe onderscheid je de boommarter van de steenmarter?
Beide dieren zijn slanke, behendig bewegende roofdieren uit de familie van de marterachtigen. Ze zijn ongeveer even groot, maar de boommarter is iets groter en zwaarder dan de steenmarter. Het meest betrouwbare kenmerk zit op de borst. De boommarter heeft een roomgele tot oranjegele keelvlek, die groot en onregelmatig van vorm is. De steenmarter heeft een witte keelvlek die vaak gespleten is in twee delen en doorloopt richting de voorpoten.
De vacht geeft ook een aanwijzing. De boommarter heeft een dikkere, zachtere vacht die bruinachtig van kleur is, met een iets donkerder rug. De steenmarter is over het algemeen grijsbruin van kleur, met een wat grovere vacht. Ook de poten verschillen: bij de boommarter zijn de poten volledig bedekt met vacht, zodat de voetzolen niet zichtbaar zijn. Bij de steenmarter zijn de voetzolen naakt en roze.
- Keelvlek boommarter: groot, roomgeel tot oranje, onregelmatig
- Keelvlek steenmarter: wit, vaak gespleten, loopt door naar de voorpoten
- Voetzolen boommarter: dicht bebost, niet zichtbaar
- Voetzolen steenmarter: naakt en roze
- Vacht boommarter: zacht en bruin
- Vacht steenmarter: grijsbruin en wat grover
Waar leeft elk dier?
De naam zegt het al: de boommarter is een echte bosbewoner. Je vindt hem vooral in aaneengesloten loofbossen en gemengde bossen, waar hij behendig door de takken klimt. Hij slaapt en nestelt bij voorkeur in boomholten of oude spechtenholten. In Nederland is de boommarter vrij zeldzaam en hij komt met name voor op de Veluwe en in Drenthe. De soort staat in Nederland te boek als kwetsbaar.
De steenmarter heeft een heel andere strategie. Hij heeft zich uitstekend aangepast aan het leven dicht bij mensen. Hij nestelt graag in dakspanten, schuurtjes, stapels stenen of kruipruimtes. Juist door die voorkeur voor bebouwde omgevingen komt de steenmarter in Nederland veel vaker voor dan de boommarter. Wie krabgeluid op het dak hoort of een indringer in de auto-motorruimte vermoedt, heeft vrijwel zeker te maken met een steenmarter.
Kan de steenmarter ook in bomen klimmen?
Ja, de steenmarter kan prima klimmen en doet dat ook regelmatig. Het is dus een misverstand dat alleen de boommarter de boom in gaat. Het verschil zit hem in de voorkeur: de boommarter brengt het grootste deel van zijn leven in bomen en bossen door, de steenmarter doet dat opportunistisch maar woont liever op de grond of in gebouwen. Andersom geldt ook: de boommarter klimt soms op daken, maar woont nooit langdurig in menselijke bebouwing zoals de steenmarter doet.
Wat eten ze en wanneer zijn ze actief?
Beide marters zijn voornamelijk ’s nachts actief. Ze zijn alleseters: ze jagen op kleine zoogdieren zoals muizen en eekhoorns, eten vogels en eieren, en vullen hun menu aan met fruit, bessen en insecten. De boommarter jaagt vaker in bomen en is gespecialiseerder in het vangen van eekhoorns dan de steenmarter. De steenmarter eet in stedelijke omgevingen ook graag vuilnis of voedselresten.
Wat doe je als je een marter in huis hebt?
Vrijwel altijd gaat het om een steenmarter als er een marter in een woning of op het dak zit. Steenmarters zijn beschermd in Nederland, dus ze mogen niet zomaar gevangen of gedood worden. Wat je wel mag doen, is de toegangsopening afsluiten nadat het dier vertrokken is. Timing is daarbij belangrijk: doe dit nooit als er jongen in het nest zijn, want die kunnen dan de moeder niet meer bereiken. De jongen worden geboren rond mei of juni. Professionele ongediertebestrijders kennen de regels en kunnen adviseren over de juiste aanpak.
Of je nu met een boommarter of een steenmarter te maken hebt, beide dieren spelen een nuttige rol in het ecosysteem als predator van muizen en andere kleine dieren. De boommarter verdient speciale aandacht als zeldzame soort; de steenmarter is als buurman wat bekender, maar niet minder interessant.
