Deze egel weetjes laten zien hoe bijzonder de egel is: hij heeft duizenden stekels, kan zwemmen en gebruikt vooral zijn neus en oren om zijn omgeving te verkennen. Meestal leeft hij alleen en gaat hij op pad als het donker wordt.
De egel die je in Nederland kunt tegenkomen is de Europese egel. Zijn stekels maken hem herkenbaar, maar ook zijn gedrag zit vol verrassingen.
Egel weetjes over stekels en verdediging
Een volwassen egel heeft ongeveer 7.000 stekels. Dat zijn aangepaste haren die bestaan uit keratine, dezelfde stof waaruit ook je nagels en haren zijn opgebouwd. De stekels zijn vanbinnen hol en stevig genoeg om bescherming te bieden.
Bij gevaar kan een egel zich oprollen tot een bal. Een sterke spier onder de huid trekt de stekelige huid rondom zijn kwetsbare buik en kop. De stekels steken dan naar buiten, waardoor een roofdier minder makkelijk grip krijgt.
Een egel kan zijn stekels niet afschieten. Ze zitten vast in de huid, al kan hij er net als haren wel af en toe een verliezen. Nieuwe stekels groeien vervolgens terug.
Jonge egels worden geboren met zachte stekeltjes die nog onder de huid liggen. Daarna worden de stekels zichtbaar en steviger.
De neus en oren helpen bij het verkennen
Een egel vertrouwt sterk op zijn reuk en gehoor. Met zijn beweeglijke snuit snuffelt hij tussen bladeren en planten. Zo vindt hij kleine dieren zoals kevers, larven en wormen.
Zijn ogen zijn niet zijn belangrijkste hulpmiddel. Toch is een egel niet blind: hij kan zijn omgeving zien en beweging waarnemen. Zijn zintuigen werken samen wanneer hij in het donker op pad is.
Zie je een egel druk met zijn snuit over de grond bewegen? Dan is hij vaak geuren aan het onderzoeken. Ook een onbekend voorwerp wordt soms eerst uitgebreid besnuffeld.
Waarom smeert een egel schuim op zijn stekels?
Een van de opvallendste weetjes over egels is dat ze zichzelf soms met speeksel insmeren. Dat gedrag wordt ook wel zelfzalving genoemd. De egel likt of bijt aan iets met een sterke of onbekende geur en maakt daarbij schuimend speeksel aan.
Daarna draait hij zijn kop naar achteren en brengt hij het schuim met zijn tong op zijn stekels aan. Dat ziet er soms vreemd uit, maar het gedrag komt ook bij gezonde egels voor. Waarom ze dit precies doen, is niet zeker.
Een egel leeft meestal alleen
Egels zijn meestal op zichzelf. Ze zoeken hun eigen weg en vormen geen vaste groep zoals sommige andere dieren. Dat betekent niet dat iedere egel een gebied helemaal voor zichzelf heeft: hun leefgebieden kunnen elkaar overlappen.
Als twee egels elkaar tegenkomen, kunnen ze elkaar besnuffelen of naar elkaar reageren. Tijdens de paartijd zoeken mannetjes en vrouwtjes elkaar op. Daarna gaat ieder weer zijn eigen weg.
Een egel gebruikt verschillende schuilplekken om te rusten. In de winter houdt hij een winterslaap, waarbij zijn lichaam minder energie verbruikt.
Vijanden en andere gevaren voor egels
Stekels beschermen goed, maar niet tegen alles. Een das kan een egel bijvoorbeeld aanvallen en openrollen. Ook vossen en grote roofvogels kunnen een gevaar vormen.
In de buurt van mensen zijn verkeer, tuingereedschap en afval risico’s. Een egel kan zich bij gevaar juist oprollen in plaats van weg te rennen. Daardoor bieden zijn stekels weinig bescherming tegen een auto of een grasmaaier.
Kijk daarom even onder een hoop bladeren of takken voordat je die verplaatst of aansteekt. Daar kan een dier tussen zitten dat je van bovenaf niet ziet.
Veelgestelde vragen over egels
Kan een egel zwemmen?
Ja, een egel kan zwemmen. Hij moet alleen wel uit het water kunnen komen. Een vijver met steile randen kan gevaarlijk zijn, omdat de egel uitgeput kan raken. Een schuin aflopende oever of een stevig plankje met grip helpt hem eruit.
Waarom kun je een egel beter niet zomaar oppakken?
Een egel kan schrikken en zich oprollen. Zijn stekels kunnen prikken en hij kan parasieten bij zich dragen. Laat een gezonde egel daarom met rust. Ligt hij direct in gevaar, gebruik dan stevige handschoenen of een handdoek om hem voorzichtig naar een veilige plek vlakbij te verplaatsen.
Wat is de spirituele betekenis van een egel?
Sommige mensen zien de egel als symbool voor bescherming, omdat hij zich met zijn stekels verdedigt. Zo’n betekenis is een persoonlijke of culturele uitleg en geen eigenschap die wetenschappelijk te meten is.
Is een egel familie van het stekelvarken?
Nee. Beide dieren hebben stekels, maar ze behoren tot verschillende diergroepen. Het stekelvarken is een knaagdier. De egel hoort bij een andere groep zoogdieren.
Kom je een egel tegen, geef hem dan de ruimte om zelf verder te gaan. Van een afstand kun je vaak goed zien hoe hij zijn neus gebruikt om de omgeving te verkennen.



