Eksters verjagen doe je het meest effectief door een combinatie van visuele afschrikmiddelen, geluidsafschrikking en het aanpassen van de tuin zodat eksters er minder aantrekkelijk vinden. Één methode werkt zelden afdoende, maar wie slim combineert, houdt ze weg zonder de vogels te schaden.
Waarom eksters zo lastig te verjagen zijn
Eksters zijn slimme vogels. Ze leren snel welke dreigingen nep zijn en welke echt. Een vogelschrikker die weken op dezelfde plek staat, negeren ze na een tijdje gewoon. Dat is meteen de belangrijkste reden waarom veel middelen na korte tijd ophouden te werken: je moet afwisselen en beweging houden in je aanpak.
Eksters komen op je erf af vanwege voedsel, nestgelegenheid of nieuwsgierigheid. Ze plunderen nesten van andere vogels, pikken jonge kuikens mee, wroeten in afval en stelen soms zelfs glimmende voorwerpen. Als je weet wat ze aantrekt, kun je gerichter werken aan verjagen.
Visuele middelen om eksters te verjagen
De meest gebruikte methode is een namaakuil of roofvogelmodel. Eksters zien de uil als een natuurlijke vijand en mijden een plek waar ze er een zien zitten. Koop een model van redelijke grootte (minimaal zo groot als een echte kerkuil) en hang het op een zichtbare plek, bij voorkeur op een paal of dak. Wissel elke paar dagen van positie, anders went de ekster eraan.
Spiegels, glinsterende linten of oude cd’s die je aan een draad ophangt, kunnen ook helpen. Het bewegende licht schrikt eksters af. Je kunt ze in fruitbomen hangen of langs een heg. Nadeel: bij windstil weer hangen ze roerloos en werken ze nauwelijks. Ze zijn dus het meest effectief bij winderig weer en als ze écht kunnen bewegen.
Netten zijn geen afschrikmiddel maar een fysieke barrière. Gooi een fijnmazig net over een kwetsbare plek, zoals een moestuin of een vijver waar vissen zitten. Eksters kunnen er dan simpelweg niet bij. Dit is de meest betrouwbare optie als je een afgebakende plek wilt beschermen.
Geluid en beweging inzetten
Geluidskanonnen of gaskanonnen worden in de landbouw ingezet, maar in een woonwijk zijn die niet handig vanwege overlast voor buren. Wat wél werkt in de tuin, is een bewegingssensor die een geluid of licht activeren zodra een ekster in de buurt komt. Combineer dit met een ander afschrikmiddel voor het beste resultaat.
Er zijn ook apparaten te koop die het alarmroep van eksters of het geluid van roofvogels afspelen. Sommige tuineigenaren zweren erbij, maar het bewijs dat dit op de lange termijn werkt is wisselend. Eksters zijn slim genoeg om door te hebben dat er geen echte roofvogel is als er nooit iets gebeurt.
De tuin minder aantrekkelijk maken
Dit is de meest duurzame aanpak: zorg dat eksters er niets te halen hebben. Een paar concrete stappen:
- Dek afvalcontainers goed af en laat geen etensresten buiten liggen.
- Verwijder laaghangende nesten van andere kleine vogels als je eksters wilt weren (wees hierbij voorzichtig voor de wet: beschermde nesten mag je niet verwijderen).
- Hang vogelvoer op in een beschermde voederkooi waar eksters niet in passen, maar mezen en vinken wél.
- Zet een beschermende kooi of gaaskap over kwetsbare nesten van kleine vogels als je die juist wilt beschermen.
- Houd hagen en struiken kort zodat eksters er minder snel in nestelen.
Wat je beter niet kunt doen
Eksters zijn beschermde vogels in Nederland. Ze vangen, verwonden of doden is verboden, tenzij je een ontheffing hebt via de provincie. Je mag ze dus alleen verjagen, niet bestrijden. Val ook niet voor middelen die claimen dat een bepaalde geur of spray eksters permanent weghoudt. Er is geen wetenschappelijk onderbouwd bewijs dat dit werkt.
Ook het constant bijvullen van de voedertafel met groot voer trekt eksters juist aan. Wil je kleine vogels voeren maar eksters weren, gebruik dan kleine voederkooien met een maximale maaswijdte van ongeveer 5 centimeter. Eksters zijn te groot om erin te komen, maar mezen en vinken passen er prima doorheen.
De combinatie die het best werkt: een namaakuil op een wisselende plek, aangevuld met glinsterende linten in de buurt van kwetsbare plekken, en een tuin die zo min mogelijk te bieden heeft. Heb je een specifieke plek die je wilt beschermen, zoals een vijver of een moestuin, dan is een net de meest zekere oplossing.
