Het broedseizoen van duiven loopt van maart tot september, met een piek in april en mei. In die periode zijn duiven het actiefst op zoek naar nestplekken en leggen ze eieren. Wie duivenoverlast wil voorkomen, doet er goed aan om vóór maart maatregelen te nemen, want zodra een nest eenmaal in gebruik is, zijn je opties een stuk beperkter.
Wanneer begint het broedseizoen van duiven precies?
Stadsduiven, de meest voorkomende soort in Nederland, beginnen rond maart met nestbouwen. Zodra de temperaturen stijgen en de daglengte toeneemt, worden ze actief. April en mei zijn de drukste maanden: dan legt het merendeel van de duiven eieren en begint het broeden. Maar duiven zijn ook buiten dat piekmoment actief. Een paar duiven kan in een gunstig jaar meerdere legsels hebben, wat betekent dat je ook in de zomer nieuwe nesten kunt tegenkomen.
Buiten de stad gedraagt de houtduif zich vergelijkbaar, al is die iets later actief dan de stadsduif. Beide soorten houden van beschutte plekken: dakranden, ventilatieopeningen, zonnepanelen en dakgoten zijn populaire nestlocaties.
Hoe verloopt het broedproces?
Een duif legt doorgaans twee eieren per legsel. Beide ouders broeden afwisselend, wat het broedproces efficiënt maakt. De broedduur is gemiddeld 17 tot 19 dagen. Na het uitkomen zijn de jongen nog eens drie tot vier weken afhankelijk van de ouders voordat ze het nest verlaten. In een heel seizoen kan een koppel zo twee tot vier legsels groot brengen, afhankelijk van voedselaanbod en nestgelegenheid.
Duiven zijn trouw aan hun nestplek. Als ze ergens eenmaal succesvol hebben gebroed, keren ze in de volgende seizoenen steevast terug naar diezelfde locatie. Dat maakt het moeilijker om ze te verjagen als je niet tijdig ingrijpt.
Waarom is het broedseizoen het kritieke moment voor preventie?
Zodra duiven een nest hebben gebouwd en eieren hebben gelegd, zijn ze beschermd onder de Flora- en faunawet. Nesten met eieren of jongen mag je dan niet zomaar verwijderen. Dat is de belangrijkste reden waarom preventie vóór het broedseizoen zoveel effectiever is dan ingrijpen erna. Controleer je dakgoten, ventilatieopeningen en andere mogelijke nestplekken bij voorkeur in februari, nog voor de eerste duiven arriveren.
Heb je al een nest ontdekt zonder eieren? Dan mag je het in principe verwijderen, maar controleer dit altijd even met de geldende lokale regelgeving of vraag advies aan een erkende plaagdierbestrijder. Twijfel je, laat het dan zitten en blokkeer de toegang ná het broedseizoen, dus na september.
Effectieve maatregelen voor en tijdens het broedseizoen
De meest gebruikte methoden om nestvorming te voorkomen, zijn:
- Vogelspikes: metalen of plastic pennen op dakranden en vensterbanken die landen onmogelijk maken.
- Netten: afdekken van grote oppervlakken zoals zonnepanelen of balkons.
- Draden en spanveren: dunne draadjes op smalle randen die duiven het landen bemoeilijken.
- Geluidsverjagers en roofvogelsystemen: minder effectief op de lange termijn, omdat duiven eraan wennen.
- Voer wegnemen: minder voedsel in de omgeving trekt minder duiven aan. Broodresten en graan zijn de belangrijkste aantrekkingsfactoren.
Geen van deze maatregelen is een wondermiddel op zichzelf. Het combineren van meerdere methoden werkt het best. Een net dat je pas aanbrengt nadat de duiven al aanwezig zijn, laat je te laat.
Na het broedseizoen: wat doe je in september en daarna?
September markeert het einde van het actieve broedseizoen. Dit is het ideale moment om nesten te verwijderen en preventieve maatregelen aan te brengen voor het volgende jaar. Controleer dan alle plekken waar je duiven hebt gezien: dakranden, open hoeken onder zonnepanelen en ventilatieroosters. Dicht openingen af met gaas of hardwaren doek, zodat duiven er de volgende lente niet opnieuw in kunnen nestelen.
Plan die controle jaarlijks in. Duiven onthouden goede nestplekken en keren terug. Als je in september de boel goed afsluit, ben je in maart een stap voor.
Kortom: het broedseizoen van duiven loopt van maart tot september en vraagt om actie vóór april. Wie in februari of na september preventief maatregelen neemt, voorkomt een hoop gedoe, want eenmaal broedende duiven zijn wettelijk beschermd en lastig te verplaatsen zonder juridische risico’s.
