Eksters eten inderdaad muizen. Hoewel je de ekster waarschijnlijk kent als vogel die aast op eieren of glimmende voorwerpen, is hij in werkelijkheid een echte opportunistische omnivoor. Dat betekent: hij eet wat hij kan vinden, en soms is dat een muis.
Veel mensen staan versteld als ze dit voor het eerst zien of horen. Toch is het gedrag goed te verklaren als je weet hoe eksters jagen en foerageren.
Hoe eksters muizen vangen
Eksters zijn slim en hebben een scherp oog. Ze spotten muizen die over de grond lopen, en duiken dan razendsnel naar beneden. Met hun stevige snavel pakken ze de muis vast en slaan hem dood. Die krachtige snavel, die de ekster normaal gebruikt om de grond te spitten of harde noten open te prikken, is ook geschikt om kleine zoogdieren mee te doden.
Dit lukt de ekster het beste met jonge of verzwakte muizen. Een volgroeide, gezonde muis is voor veel eksters net iets te groot en te snel. Jonge muizen die buiten het nest komen, pas geboren nestjongen of muizen die ziek zijn, zijn een makkelijkere prooi. Eksters zoeken actief naar nesten van kleine knaagdieren, zeker in het voorjaar en de zomer als er meer jonge dieren rondlopen.
Waarom eten eksters muizen?
Eksters hebben geen vast menu. Ze passen hun voedsel aan op wat er voorhanden is. In de lente en zomer eten ze veel insecten, wormen en eieren van andere vogels. In de herfst en winter schakelen ze over op bessen, graan en aas. Een muis is gewoon een goede eiwitbron die ze niet laten liggen als de kans zich voordoet.
Dit gedrag zie je vaker bij kraaiachtigen, de vogelfamilie waar de ekster toe behoort. Raven, kraaien en kauwen vertonen vergelijkbaar gedrag: ze zijn nieuwsgierig, inventief en pakken eiwitrijke prooien mee als dat kan. De ekster past precies in dat profiel.
Komt het veel voor?
Het is geen dagelijks tafereel. Muizen staan niet bovenaan het vaste menu van de ekster, maar het is ook geen zeldzame uitzondering. In gebieden waar muizen in groten getale voorkomen, bijvoorbeeld op boerenland tijdens een muizenplaag, zie je eksters vaker profiteren van die overvloed. Ze lopen dan gewoon mee met andere rovers zoals buizerds en torenvalken, en pikken wat ze kunnen vangen.
In tuinen en parken zie je het minder snel, maar ook daar is het mogelijk. Eksters foerageren op de grond en hebben een breed blikveld. Als een muis een seconde onoplettend is, kan een ekster al toeslaan.
Eten eksters muizen in hun geheel op?
Dat hangt af van de grootte van de muis en de honger van de vogel. Kleine muizen worden soms in zijn geheel geslikt of in stukken gipikt en opgegeten. Grotere muizen worden ter plekke opengewerkt met de snavel, waarbij de ekster de zachte delen opeet en de rest laat liggen. Eksters slaan ook voedsel op voor later, een gewoonte die veel kraaiachtigen delen. Ze begraven stukken voedsel of verstoppen het in spleten en gaten, en komen er later op terug.
Kortom: eksters zijn veelzijdiger dan de meeste mensen denken. Ze eten muizen als de gelegenheid zich voordoet, en ze zijn er goed in uitgerust om dat te doen. Het zien van een ekster met een muis is verrassend, maar het past volledig bij de natuur van deze slimme vogel.
