Bossen, duinen, weilanden en heidevelden: teken komen op veel meer plekken voor dan de meeste mensen denken. Waar teken het meest zitten in de natuur, hangt samen met vocht, schaduw en de aanwezigheid van dieren en planten. Wie dat weet, kan beter opletten op de plekken waar de kans op een tekenbeet het grootst is.
De favoriete leefomgeving van teken
Teken houden van een vochtige, beschaduwde omgeving. Ze drogen snel uit in de zon, dus ze zoeken plekken waar het koel en vochtig blijft. Een gemengd loofbos met een ondergroei van blauwe bosbes of varens is een perfecte omgeving voor teken. Ook in dennenbossen met een dichte, hoge laag gras zijn vaak veel teken te vinden.
Ze leven niet op bomen en vallen niet naar beneden, zoals weleens wordt gedacht. Teken zitten juist laag: in hoog gras, struiken, bladeren op de grond en lage begroeiing. Ze wachten rustig af tot er een mens of dier langskomt en grijpen dan hun kans.
Waar zitten teken het meest in de natuur?
Teken komen voor in allerlei natuurgebieden. Dit zijn de plekken waar je ze het vaakst tegenkomt:
- Gemengde loofbossen met een ondergroei van varens of blauwe bosbes. Dit is de ideale leefomgeving voor teken.
- Dennenbossen met een dichte laag hoog gras aan de bosbodem.
- Heidevelden, vooral op plekken waar de vegetatie hoog en dicht is.
- Duinen, ondanks het zandige karakter. In de vochtige, begroeide duinvalleien zitten ze graag.
- Weilanden en graslanden, met name langs de randen waar gras en struiken samenkomen.
- Parkranden en bosranden, waar open terrein overgaat in dichtere begroeiing.
Kortom: overal waar gras, struiken of lage begroeiing is, kunnen teken voorkomen. Ook in stadsparken en tuinen zijn ze te vinden, zeker als er wilde hoeken zijn of als er dieren zoals egels, konijnen of reeën komen.
Wanneer zijn teken het actiefst?
Teken zijn het hele jaar actief, maar ze worden gevaarlijker op warme, vochtige dagen. Boven nul graden zijn ze al in beweging. De piekperiode ligt in het voorjaar en de vroege zomer, en nog een keer in de vroege herfst. Op droge, hete dagen zijn ze minder actief omdat ze dan snel uitdrogen.
Let vooral op na een wandeling of bezoek aan de natuur op een zachte dag, ook buiten de zomer. Een teek kan ook in maart of oktober actief zijn.
Waarom zitten teken zo laag op de planten?
Teken klimmen zelden hoger dan kniehoogte. Ze zitten op grassprietjes, takjes en bladeren en wachten met uitgestrekte voorpoten op een voorbijganger. Dit gedrag heet “questing”. Zodra er een dier of mens langsloopt, grijpen ze zich vast. Ze gaan daarna op zoek naar een warme, zachte plek op de huid om zich vast te bijten.
Omdat ze zo laag zitten, pikken ze je vooral op als je door hoog gras loopt, op het gras zit of je hand door een struik haalt. Lange broeken en stevige schoenen helpen al een hoop.
Hoe verklein je de kans op een tekenbeet?
Weten waar teken zitten, helpt je om beter op te letten. Een paar praktische tips:
- Draag lange broeken en stop ze in je sokken als je door hoog gras of struiken loopt.
- Kies lichte kleding zodat je een teek sneller ziet.
- Blijf zoveel mogelijk op paden en vermijd hoog gras en dichte struiken.
- Controleer jezelf na een wandeling goed, ook op plekken als de knieholtes, liezen, oksels, achter de oren en het hoofdhaar.
- Controleer ook kinderen en huisdieren na een bezoek aan de natuur.
- Verwijder een teek zo snel mogelijk met een tekenverwijderaar of puntige pincet.
Zijn tuinen ook een risicobron?
Ja, ook in je eigen tuin kun je teken tegenkomen. Vooral als er wilde hoeken zijn met hoog gras, bladhopen of als er dieren zoals egels of konijnen in de tuin komen. Teken reizen mee op deze dieren en kunnen zo ook in woongebieden terechtkomen. Een nette tuin met kort gemaaid gras heeft minder teken, maar helemaal veilig is geen enkele groene plek.
Klaar voor de natuur in
Teken komen voor in vrijwel alle groene gebieden in Nederland, van bosrijke wandelgebieden tot je eigen achtertuin. De meeste teken zitten in vochtige, beschaduwde plekken met lage begroeiing, zoals loofbossen met varens en dichte graspollen in dennenbossen. Goed opletten na een wandeling en je huid controleren zijn de eenvoudigste manieren om jezelf te beschermen.
Veelgestelde vragen
Kunnen teken ook in een gewone stadstuin zitten?
Ja, teken kunnen ook in een stadstuin voorkomen. Als er dieren zoals egels, konijnen of vogels in je tuin komen, kunnen teken meereizen. Vooral in wilde, begroeide hoeken met hoog gras of bladhopen is de kans groter. Kort gemaaid gras verkleint de kans, maar sluit teken niet helemaal uit.
Op welke hoogte zitten teken op planten?
Teken zitten bijna altijd laag, meestal niet hoger dan kniehoogte. Ze wachten op grassprietjes, lage takjes en bladeren tot er een mens of dier langskomt. Ze klimmen geen bomen in en vallen niet naar beneden.
Is het risico op een tekenbeet in de winter kleiner?
Teken zijn minder actief bij koud weer, maar ze zijn niet helemaal weg in de winter. Zodra de temperatuur boven nul graden uitkomt, kunnen ze al in beweging komen. Op zachte winterdagen is een tekenbeet dus nog steeds mogelijk, al is het risico lager dan in het voorjaar en de zomer.
Welk type bos heeft de meeste teken?
Gemengde loofbossen met een ondergroei van blauwe bosbes of varens hebben de meeste teken. Ook in dennenbossen met een dichte, hoge laag gras aan de grond komen veel teken voor. Droge, open gebieden zonder veel begroeiing hebben doorgaans minder teken.
