Duiven broeden niet alleen. Zowel het mannetje als het vrouwtje wisselen elkaar af op het nest. Dit is een opvallend kenmerk van duiven: beide ouders dragen actief bij aan het broeden, het bewaken van het nest en het grootbrengen van de jongen. Als je een duif op het nest ziet zitten, is er dus altijd een partner ergens in de buurt.
Dit gedeelde broedgedrag maakt duiven anders dan veel andere vogels, waarbij het vrouwtje het grootste deel van het broeden op zich neemt. Bij duiven zie je een duidelijke taakverdeling over de dag.
Hoe verloopt het broeden bij duiven?
Het mannetje broedt meestal overdag, ruwweg van de ochtend tot het begin van de middag. Het vrouwtje neemt het van hem over en zit de rest van de dag en de nacht op het nest. Deze wisseling verloopt doorgaans soepel en regelmatig. Allebei de ouders herkennen het nest en keren er telkens op vaste tijden naar terug.
Het wijfje legt bijna altijd twee eieren, met een paar dagen tussen de twee legmomenten. De broedtijd duurt gemiddeld zo’n 17 tot 19 dagen. Daarna zijn de jongen nog zeker drie weken afhankelijk van de ouders voor voeding, de zogenoemde kropmelk. Dit is een eiwitrijke vloeistof die beide ouders aanmaken in hun krop en waarop de jongen de eerste levensdagen bijna volledig leven.
Kan een duif alleen broeden zonder partner?
In theorie kan een duif de eieren tijdelijk alleen bewaken als de partner iets langer wegblijft, maar structureel alleen broeden lukt niet goed. De eieren raken te koud of worden niet goed beschermd. Een duif zonder partner zal de eieren uiteindelijk verlaten. In de natuur zoekt een duif dan zo snel mogelijk een nieuwe partner of begint een nieuw broedsel.
Er zijn gevallen bekend van duiven in gevangenschap die proberen te broeden zonder partner. Soms leggen vrouwtjes zelfs onbevruchte eieren en gaan daar toch op zitten. Maar ook dan ontbreekt de partner die afwisselt, waardoor het broeden wordt afgebroken zodra het vrouwtje honger of stress heeft.
Hoe vaak broeden duiven per jaar?
Duiven kunnen het hele jaar door broeden. Dat komt doordat ze hun jongen voeren met kropmelk, wat niet afhankelijk is van insecten of zaad als seizoensvoedsel. Hierdoor zijn stadsduiven en houtduiven in staat om vier tot vijf broedpogingen per jaar te doen, en soms zelfs meer als de omstandigheden gunstig zijn. Turkse tortels en andere tuinduiven doen dit ook, al hangt het exacte aantal af van de beschikbare voedsel- en nestgelegenheid.
Elk broedsel begint met het zoeken of hergebruiken van een nestplaats. Duiven zijn geen uitblinkers in nestkwaliteit: het nest is vaak een slordig platform van twijgjes. Toch keren ze er graag naar terug als er eerder een broedsel succesvol was.
Wat betekent dit als je duiven in je tuin of op je balkon hebt?
Als je een duif op een nest in je tuin of op je balkon ziet zitten, is er dus altijd een partner. Die partner zie je misschien alleen niet, omdat die foerageert of op afstand wacht. Verstoor je een broedende duif, dan heeft dat effect op beide eieren: de partner neemt niet automatisch over als het broedende exemplaar wegvliegt door schrik.
In Nederland zijn broedende vogels beschermd door de Wet natuurbescherming. Dit betekent dat je een actief duivennest niet zomaar mag verwijderen. Wil je voorkomen dat duiven opnieuw op dezelfde plek nestelen, dan kun je na het broedsel maatregelen treffen, zoals het plaatsen van anti-nestelmateriaal of vogelafweerepinnen.
Duiven broeden dus altijd in koppels, waarbij man en vrouw elkaar trouw afwisselen. Zie je maar één duif op het nest, dan is de andere partner nooit ver weg.
