Duivenkuikens komen ter wereld als blinde, nauwelijks bevederde diertjes die volledig afhankelijk zijn van hun ouders. In de eerste levensweken groeien ze razendsnel: binnen vier tot zes weken zijn ze al bijna net zo groot als een volwassen duif. Of je nu zelf duiven houdt of een nest hebt gevonden, het helpt om te weten hoe de ontwikkeling van jonge duiven eruitziet en wat ze nodig hebben.
Hoe ziet een duivenkuiken eruit?
Pasgeboren duivenkuikens zien er heel anders uit dan je misschien verwacht. Ze hebben een gele of witachtige donslaag, gesloten ogen en een opvallend grote snavel met een roze of gele vlezige rand. Die rand helpt de ouders bij het voeren. De ogen gaan pas na een paar dagen open. In vergelijking met jonge zangvogels zijn duivenkuikens bij de geboorte al relatief groot, maar ze kunnen zichzelf nog helemaal niet redden.
De donslaag maakt in de eerste weken geleidelijk plaats voor echte veren. Rond de leeftijd van twee weken beginnen de eerste slagpennen zichtbaar te worden. Na vier tot vijf weken ziet het kuiken er al uit als een kleine duif, al is de vacht dan nog wat vlekkerig en missen de kleuren de glans van een volwassen vogel.
Wat eten duivenkuikens?
In de eerste dagen eten duivenkuikens uitsluitend kropmelk. Dat is een vloeibare, eiwitrijke substantie die zowel de vader als de moeder aanmaakt in de krop. De kuikens steken hun snavel in de snavel van de ouder om dit voedsel op te nemen. Kropmelk bevat veel vetten en eiwitten en zorgt voor een snelle groei in de eerste dagen.
Na ongeveer een week beginnen de ouders steeds meer zacht gemalen graan door de kropmelk te mengen. Rond de leeftijd van twee tot drie weken eten de kuikens al bijna hetzelfde als de volwassen duiven: granen zoals gerst, tarwe, mais en erwten, die eerst in de krop van de ouder worden geweekt en dan doorgegeven worden. Pas als de jongen volledig zelfstandig zijn, eten ze droog zaad.
Hoe snel groeien jonge duiven?
De groei van duivenkuikens is opvallend snel. Bij de geboorte wegen ze gemiddeld tussen de 15 en 20 gram. Na tien dagen is dat al vertienvoudigd. Rond de leeftijd van vier weken kunnen ze 300 tot 400 gram wegen, afhankelijk van het ras. Vliegduiven en stadsduiven hebben een iets ander groeitempo dan sierduiven, maar de grote lijn is hetzelfde.
Na vier tot zes weken verlaten de jonge duiven het nest voor het eerst. Ze worden dan “squabs” genoemd in het Engels, of jonge vliegers in de duivensport. In deze fase leren ze foerageren en zichzelf te redden, al blijven de ouders ze soms nog kort bijvoeren.
Waarom doden duiven soms hun eigen kuikens?
Het komt helaas voor dat duiven hun eigen kuikens doden vlak na het uitkomen. Dit is een vraag die houders van gehouden duiven regelmatig tegenkomen. Er zijn meerdere oorzaken mogelijk. Stress is een veelgenoemde reden: als het nest te vaak verstoord wordt door mensen of andere dieren, raken duiven soms in paniek en reageren ze agressief op de kuikens. Een te kleine ruimte of te veel concurrentie van andere duiven kan ook een rol spelen.
Een andere mogelijke oorzaak is dat een van de ouders geen kropmelk aanmaakt, bijvoorbeeld door ziekte of voedingstekort. Als een kuiken niet gevoed wordt en onophoudelijk piept, kan dat stress veroorzaken die het gedrag van de ouders beïnvloedt. In gevangenschap, dus bij gehouden duiven, is dit probleem vaker aanwezig dan in het wild, omdat de omstandigheden niet altijd optimaal zijn. Zorg voor een rustige nestplaats, voldoende voer en water, en minimale verstoring in de eerste weken na het uitkomen.
Wat doe je met een gevonden duivenkuiken?
Als je een duivenkuiken vindt dat uit het nest is gevallen, kijk dan eerst of je het terug kunt leggen. Duiven ruiken niet goed, dus de ouders stoten het kuiken niet af als jij het aanraakt. Lukt terugleggen niet, dan kun je het kuiken tijdelijk warm houden in een doosje met een zachte doek. Zet er geen waterbakje bij: jonge kuikens kunnen verdrinken in een paar centimeter water.
Voer een jong duivenkuiken nooit met gewone melk of brood. Dat is schadelijk. Voor noodvoeding kun je een papje maken van fijn gemalen graan of speciaal handopfokvoer voor duiven, dat verkrijgbaar is bij dierenwinkels of duivensportverenigingen. Voer het kuiken met een spuit zonder naald of een kleine lepel, en zoek zo snel mogelijk contact met een vogelopvang of dierenarts.
Duivenkuikens zijn veerkrachtig als de omstandigheden goed zijn. Of je ze zelf opfokt of gewoon toekijkt hoe een koppel in de tuin zijn jongen groot brengt: de eerste weken zijn de meest kritieke. Rust, warmte en de juiste voeding zijn de drie dingen die het verschil maken.
