Een steenmarter in de tuin is een veelvoorkomend probleem in Nederland en België. De marter graaft in je moestuin, eet fruit en eieren, beschadigt planten en nestelt zich graag in oude schuurtjes of schuren. Het goede nieuws: met de juiste aanpak houd je de steenmarter op afstand, zonder het dier te hoeven vangen of doden.
Hoe herken je een steenmarter in de tuin?
De steenmarter (Martes foina) is een slank, behendig dier van ongeveer 40 tot 55 centimeter lang, met een bruine vacht en een witte keelvlek. Hij is vooral actief in de schemering en ’s nachts, waardoor je hem overdag zelden ziet. Wat je wél ziet, zijn de sporen die hij achterlaat.
- Omgewroete aarde of gaten in gazons en borders
- Aangevreten fruit (kersen, pruimen, appels) dat deels op de grond ligt
- Uitwerpselen (drollen) op opvallende plekken, zoals een tuinmuur of terras
- Vegen of krabsporen op schuurdeuren of -wanden
- Geluiden in de nacht, zoals geritsel of getrap in of rondom een schuur
Steenmarters zijn nieuwsgierige dieren en verkennen graag een nieuwe omgeving. Zodra ze ontdekken dat jouw tuin voedsel biedt, komen ze terug. Dat maakt vroeg ingrijpen slim.
Wat trekt een steenmarter naar je tuin?
Steenmarters in de tuin zijn bijna altijd op zoek naar eten of een schuilplek. Ze zijn omnivoren: ze eten fruit, bessen, vogels, eieren, muizen en insecten. Een tuin met een fruitboom, een open composthoop of een kippenren is voor hen een aantrekkelijke eetplek. Een oude schuur met losse planken, een open ruimte onder een terras of een achteraf hoekje met stapels hout is ideaal als nestlocatie.
Vuilniszakken buiten laten staan trekt marters ook aan, net als etensresten die op de compost belanden. Houd dat in gedachten als je wil begrijpen waarom de marter steeds terugkomt.
Steenmarter in de tuin verjagen: wat werkt
Er zijn meerdere manieren om een steenmarter uit je tuin te weren. Combineer ze voor het beste resultaat.
Geuren die martels afschrikken
Steenmarters hebben een scherp reukzintuig en mijden bepaalde geuren. Haar van mensen of honden, peperpoeder, lavendel of speciale marter-afweermiddelen op basis van reukstof kun je verspreiden op plekken waar de marter regelmatig langskomt. Herhaal dit na regen, want de geur verdwijnt snel.
Bewegingssensoren en licht
Een bewegingsgestuurde lamp of sprinkler schrikt martels effectief af, zeker in de eerste weken. Ze associëren de tuin dan met gevaar. Na verloop van tijd kunnen ze eraan wennen, dus wissel regelmatig van plek of methode.
Afsluiten van nestlocaties
Sluit gaten in schuren, dichtbij de grond, af met gaas of planken. Controleer ook ruimtes onder terrassen of tuinhuisjes. Doe dit alleen als je zeker weet dat er geen jonge martels binnen zitten, want jongen worden geboren tussen april en juni.
Voedsel weghalen
Ruim gevallen fruit direct op, dek je composthoop af en bewaar kippenvoer in afgesloten bakken. Zonder eenvoudig eten verdwijnt de aanleiding voor de marter om te komen vanzelf.
Wat je beter niet kunt doen
De steenmarter is een beschermd dier in Nederland. Je mag hem niet zomaar vangen of doden. Val- of klemvallen zijn zonder ontheffing verboden. Gif gebruik je sowieso nooit, want dat is schadelijk voor andere dieren en de natuur, en strafbaar.
Sommige middelen die als “marterverjager” worden verkocht, werken in de praktijk matig. Ultrasone apparaten, bijvoorbeeld, zijn wisselend effectief: sommige martels negeren ze gewoon na een paar weken. Ze zijn niet schadelijk, maar reken er niet blind op.
Marter in de schuur: wat dan?
Nestelt de steenmarter zich in je schuur of tuinhuis, dan is het slim om rustig te werk te gaan. Maak de ruimte overdag minder aantrekkelijk door er licht in te laten, geuren te verspreidden en de toegang te beperken. Als de marter eenmaal wegtrekt, sluit je de opening af. Heeft het dier jongen, wacht dan tot die groot genoeg zijn om zelf weg te gaan, wat doorgaans in augustus of september is.
Met een combinatie van het weghalen van voedsel, het afsluiten van schuilplaatsen en gerichte afschrikkingsmiddelen lukt het de meeste mensen om een steenmarter in de tuin blijvend te weren. Geduld helpt, want de marter geeft niet meteen op als een plek hem al eerder voedsel of rust heeft geboden.
