De steenmarter komt in heel Nederland voor en veroorzaakt regelmatig overlast, zowel in woningen als aan voertuigen. Het dier is behendig, nieuwsgierig en heeft geen moeite met stedelijke omgevingen. Wie een steenmarter in de buurt heeft, merkt dat al snel aan knaagsporen, geluiden op zolder of schade onder de motorkap.
Verspreiding van de steenmarter in Nederland
De steenmarter (Martes foina) is in Nederland een ingeburgerde soort. Waar de dieren vroeger vooral in Zuid-Nederland voorkwamen, zijn ze inmiddels in vrijwel alle provincies te vinden, ook in steden en dorpen. Ze leven graag in de buurt van mensen, omdat gebouwen beschutting bieden en er volop voedsel te vinden is. Denk aan fruitbomen, afvalcontainers en vogelnesten.
De steenmarter is een nachtdier. Overdag slaapt hij op een vaste slaapplaats, vaak op een zolder, in een schuur of onder een dak. ’s Nachts is hij actief en kan hij grote afstanden afleggen. Dat maakt hem moeilijk te spotten, maar des te makkelijker te horen: rollende geluiden, gekras en gestamp op zolder zijn veelgehoorde klachten.
Steenmarter overlast in Nederland: de meest voorkomende problemen
De overlast die steenmarters veroorzaken, valt grofweg in twee categorieën uiteen: schade aan gebouwen en schade aan voertuigen.
Schade aan gebouwen: Steenmarters nestelen zich graag op zolders, onder dakpannen of in spouwmuren. Ze verslepen isolatiemateriaal, maken gaten in zachte bouwmaterialen en laten uitwerpselen achter. Die uitwerpselen en urine zorgen voor nare geuren en kunnen op termijn schimmelvorming veroorzaken. Ook leggen ze prooiresten achter, wat weer insecten en andere ongedierte aantrekt.
Schade aan auto’s: Steenmarters staan bekend om hun gewoonte om kabels, slangen en isolatiemateriaal in motorcompartimenten te doorbijten. Ze worden aangetrokken door de warmte van een motor en de geur van andere steenmarters die eerder in de auto hebben geslapen. Dit leidt tot dure reparaties, uitgevallen voertuigen en in sommige gevallen zelfs brand. De ANWB heeft onderzoek gedaan naar autobranden in Nederland waarbij steenmarters als mogelijke oorzaak werden beschouwd, wat laat zien hoe serieus dit probleem is.
Kan een steenmarter brand veroorzaken?
Ja, dat is mogelijk. Wanneer een steenmarter brandstofslangen, koelvloeistofslangen of elektrische bedrading doorbijt, kan dit leiden tot lekkages of kortsluiting. In het ergste geval resulteert dit in een motorbrand. De ANWB startte een onderzoek naar autobranden die mogelijk aan steenmarters zijn toe te schrijven. Hoe groot dat risico precies is, hangt af van de schade die het dier aanricht, maar het is geen theoretisch gevaar.
Voor wie regelmatig buiten parkeert, is het verstandig preventieve maatregelen te nemen. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn: speciale steenmarterbeschermers voor auto’s zijn verkrijgbaar als matten of als elektronische afweersystemen met hoogfrequent geluid of stroomstootjes.
Wat kun je doen tegen een steenmarter?
Steenmarters zijn beschermde dieren in Nederland. Je mag ze niet zomaar vangen of doden. Overlastbestrijding richt zich daarom op het weren van de dieren en het beschermen van eigendommen.
- Toegangspunten afsluiten: Controleer uw woning op kieren, gaten en open verbindingen met de zolder of kruipruimte. Steenmarters kunnen door een opening van slechts een paar centimeter. Sluit alle openingen af met stevig materiaal zoals gaas of metaalplaat.
- Geur verwijderen: Steenmarters keren terug naar plekken die ze eerder bezochten, aangetrokken door hun eigen geur. Ruim uitwerpselen en urine grondig op en gebruik een enzymatisch reinigingsmiddel om de geur volledig te neutraliseren.
- Afschrikmiddelen: Er zijn sprays op de markt die de geur van roofdieren nabootsen. Deze kunnen steenmarters tijdelijk afschrikken, maar het effect is wisselend en tijdelijk.
- Autobeveiliging: Speciale matten onder de auto of elektronische afweersystemen in het motorcompartiment verminderen het risico op schade. Parkeer indien mogelijk in een afgesloten garage.
- Professionele hulp: Bij hardnekkige overlast in een woning kan een erkend ongediertebestrijder helpen met het in kaart brengen van de toegangspunten en het treffen van duurzame maatregelen.
Verzekering en steenmarterschade
Schade aan je auto door een steenmarter wordt in veel gevallen vergoed door de cascoverzekering, niet door de WA-verzekering. Controleer je polis goed, want niet elke verzekeraar dekt dit automatisch. Schade aan een woning valt soms onder de inboedel- of opstalverzekering, maar ook hier geldt: lees de polisvoorwaarden en vraag zo nodig vooraf om duidelijkheid.
Een steenmarter in de buurt hoeft geen ramp te zijn, maar vraagt wel om een actieve aanpak. Hoe sneller je de toegangspunten afsluit en de geur verwijdert, hoe kleiner de kans dat het dier terugkeert. Wacht niet te lang: steenmarters die eenmaal een vaste slaapplaats hebben gevonden, zijn moeilijk te verdrijven.
