Uitwerpselen van een steenmarter in de tuin zijn goed te herkennen: het zijn langwerpige, gedraaide keutels van ongeveer 6 tot 9 centimeter lang en 1 tot 1,5 centimeter dik, vaak met zichtbare resten van fruit, bessen, insecten of veren erin. Ze liggen bijna altijd op een opvallende plek, zoals een muurtje, een stapel hout, een tuintafel of vlak bij een tuinschuur. Steenmarters markeren hun territorium bewust op die manier, dus als je zo’n keutel vindt, is de kans groot dat de marter jouw tuin als zijn vaste route of rustplek beschouwt.
Zo herken je steenmarter uitwerpselen in de tuin
De keutels van een steenmarter zijn donkerbruin tot bijna zwart van kleur. Ze zijn gedraaid en hebben vaak puntige uiteinden, een kenmerk dat je bij veel marterachtigen terugziet. Verse uitwerpselen hebben een scherpe, muskusachtige geur die duidelijk anders ruikt dan die van een kat of hond. Als de keutel ouder is, droogt hij uit en verkleurt hij grijs.
Wat je erin terugvindt, verandelt per seizoen. In de zomer en herfst zie je vaak resten van kersen, pruimen, bramen of andere vruchten. In het vroege voorjaar en de winter zitten er vaker resten van muizen, insecten of vogels in. Dat is meteen een handige manier om de keutel te onderscheiden van die van een kat: kattenkeutels bevatten geen plantenresten en hebben een andere geur.
Een steenmarter deponeert zijn uitwerpselen zelden willekeurig. Favoriete plekken zijn verhoogde, goed zichtbare punten: een schuttingpaal, een terrastegel vlak bij de schuur, de rand van een vijver of vlak naast een kattenluikje. Als je op meerdere van die plekken tegelijk keutels vindt, is jouw tuin een actief territorium voor een of meerdere steenmarters.
Steenmarter uitwerpselen versus andere dieren
Het is handig om de keutel van een steenmarter te kunnen onderscheiden van die van andere tuindieren. Een beknopt overzicht:
- Kat: keutels zijn korter, dikker en hebben bijna geen plantenresten. De geur is scherp maar anders dan muskus.
- Vos: vergelijkbare vorm en grootte, maar vossenkeutels zijn vaak gedraaid met een lange punt en bevatten meer haren. Ze worden ook vaker midden op een pad gedeponeerd.
- Egel: kleine, donkere, glimmende keutels vol insectenresten, veel kleiner dan die van een steenmarter.
- Ratten of muizen: veel kleiner, korrelvormig en zonder gedraaide punt.
Als je twijfelt, let dan op de combinatie van grootte (6 tot 9 cm), de gedraaide vorm, de muskusgeur en de locatie op een verhoogde of strategische plek. Dat patroon wijst vrijwel zeker op een steenmarter.
Wat betekent het voor jouw tuin?
Uitwerpselen in de tuin zijn op zichzelf niet gevaarlijk, maar ze zijn een duidelijk signaal dat een steenmarter jouw tuin regelmatig bezoekt of er zelfs in slaapt. Dat kan verder gaan dan alleen keutels: steenmarters bijten in slangen van tuinbewatering, krabben aan zachte materialen en kunnen jongen krijgen onder een tuinschuur of houten veranda. Hoe eerder je de aanwezigheid herkent, hoe makkelijker je verdere schade voorkomt.
Het ruimen van de keutels heeft weinig zin als je niet ook de aantrekkingskracht van de tuin verkleint. Steenmarters komen op plekken waar ze voedsel, schuilplaatsen of rust vinden.
Wat kun je doen na het vinden van uitwerpselen?
Begin met het wegnemen van wat de marter aantrekt. Dat betekent: gevallen fruit meteen oprapen, compostbakken goed afsluiten, en stapels hout of bladeren wegwerken die als schuilplaats kunnen dienen. Open ruimtes onder een schuur of terras afdichten met gaas of planken helpt om te voorkomen dat de marter er nestelt.
Je kunt de plekken waar je keutels vindt ook onaantrekkelijk maken. Steenmarters zijn gevoelig voor sterke geuren. Middelen op basis van wierook, valeriaan of speciale marterwerende sprays (verkrijgbaar bij tuincentra en dierenwinkels) kunnen tijdelijk helpen. Let op: dit werkt zelden permanent als de marter de plek al als territorium beschouwt.
Wil je de steenmarter definitief weren, dan is het afdichten van alle toegangspunten tot schuren, kruipruimtes en zolders de meest betrouwbare aanpak. Zorg wel dat je eerst controleert of er geen jongen aanwezig zijn, want jonge steenmarters worden geboren tussen april en juni. Afdichten terwijl er jongen binnen zitten is zowel onethisch als in veel gevallen wettelijk niet toegestaan.
Vind je steeds opnieuw keutels op dezelfde plek ondanks alle maatregelen? Dan loont het om contact op te nemen met een erkende faunabeheerder of een lokale wildopvang, die je verder kunnen adviseren zonder dat de marter gevangen of gedood wordt. Steenmarters zijn een beschermde diersoort in Nederland en België.
