Bijna alle duivensoorten in Nederland zijn beschermd, maar de stadsduif vormt daarop een uitzondering. Toch mag je ook stadsduiven niet zomaar doden, verjagen of hun nesten verstoren. Hieronder lees je precies welke regels er gelden en wat je wel of niet mag doen bij overlast.
Welke duiven zijn beschermd?
Nederland kent meerdere duivensoorten. De meeste soorten vallen onder de Wet natuurbescherming. Dat betekent dat het verboden is om ze te doden, te vangen, hun nesten te vernielen of hun eieren te rapen. Beschermde soorten zijn onder andere:
- Houtduif
- Holenduif
- Turkse tortel
- Zomertortel
- Rotsduif (wilde vorm)
De stadsduif (de bekende grijze duif op pleinen en daken) valt buiten de bescherming van de Wet natuurbescherming. De stadsduif is namelijk geen wilde inheemse soort, maar een verwilderde vorm van de tam gehouden postduif. Dat verklaart waarom deze soort een andere juridische status heeft.
Zijn duiven beschermd als je overlast hebt van stadsduiven?
Ook al valt de stadsduif niet onder de Wet natuurbescherming, je mag ze niet zomaar doden of vangen. In veel gemeenten gelden aanvullende lokale regels die dit verbieden. Wil je ingrijpen bij overlast van stadsduiven, dan heb je in de meeste gevallen toestemming nodig van de gemeente of een ontheffing van de provincie. Zonder die toestemming mag je ze niet bestrijden.
Praktisch gezien is het bestrijden van stadsduiven ook weinig effectief. Verwijder je een populatie, dan trekt zich snel een nieuwe groep aan vanuit de omgeving. Gemeenten die resultaat willen, zetten doorgaans in op voer verbieden of gecontroleerde voederplaatsen waar onvruchtbare eieren worden uitgewisseld voor echte eieren. Dat drukt de populatie geleidelijk terug zonder dieren te doden.
Wat mag je wél doen bij duivenoverlast?
Er zijn verschillende toegestane methoden om overlast te verminderen, zowel voor stadsduiven als voor beschermde soorten (mits je geen nesten of dieren beschadigt):
- Vogelspikes en netten: Fysieke afweer op dakranden, vensterbanken en balkonnen is toegestaan. Je voorkomt hiermee dat duiven landen of nestelen.
- Niet voeren: Duiven komen af op voedsel. Stop je met voeren (of zorg je dat buurtbewoners dat doen), dan neemt de aantrekkingskracht van een plek snel af.
- Afsluiten van nestplaatsen: Je mag openingen in gebouwen afsluiten, maar doe dit nooit als er al een nest met eieren of jongen in zit. Dan is het ook bij stadsduiven niet toegestaan.
- Visuele afschrikmiddelen: Spiegels, neppredatoren of bewegende objecten kunnen tijdelijk helpen, maar duiven wennen er snel aan.
Nesten verwijderen: wanneer mag dat?
Bij beschermde soorten zoals de houtduif is het verwijderen van een nest alleen toegestaan buiten het broedseizoen en alleen als er geen eieren of jongen in zitten. Het broedseizoen loopt globaal van maart tot en met augustus, maar sommige soorten broeden buiten die periode ook. Twijfel je? Verwijder het nest dan niet en vraag advies bij BIJ12 (de uitvoeringsorganisatie van de provincies) of de gemeente.
Bij stadsduiven gelden de beschermingsregels vanuit de Wet natuurbescherming formeel niet, maar lokale regels en de Wet dieren verbieden nog steeds dierenmishandeling. Een nest met jongen weggooien valt daar in de praktijk al snel onder.
Kortom: vrijwel alle duiven in Nederland genieten enige vorm van bescherming. Bij beschermde soorten is ingrijpen zonder ontheffing verboden. Bij stadsduiven is meer toegestaan, maar ook hier zijn de grenzen duidelijk. Twijfel je wat in jouw situatie is toegestaan? Neem dan contact op met je gemeente of de provincie. Zij kunnen je vertellen welke maatregelen je concreet mag nemen.
